BYD Song Plus EV uchun avtokredit olishning ma’nosi bormi?
Ish kuni kech tugaydi, butun shahar bo‘ylab yo‘l bosish kerak, taksi narxlari oshib bormoqda, avtomobil ijarasi esa har doim ham qulay emas. Bir oy davomida bunday safarlar sezdirmay ancha katta summaga yig‘ilib qoladi. Va bir payt kelib,o‘zingizni shaxsiy mashinangiz bo‘lganda hayot osonroq bo‘lardi degan fikrda ushlab qolasiz.
Avtomobil uchun pul yig‘ish ko‘p o‘ylangan va oqilona qarordek tuyuladi. Biroq, real hayotda doim ham xaridni uzoq muddatga kechiktirish imkoni bo‘lavermaydi, ayniqsa mashina aniq maqsadlar uchun zarur bo‘lsa va kutish shunchaki noqulay bo‘lsa.
Bunday holatlarda avtokredit amaliy yechimga aylanadi. Muhimi, to‘lov yuklamasi oldindan tushunarli bo‘lishi va byudjet doirasidan chiqmasligi kerak. Yo‘lda bo‘lgani kabi, moliyaviy qarorlarda ham ehtiyotkorlik va o‘z imkoniyatlarini oldindan baholash muhim.
Avtokredit hamma uchun ham, har qanday vaziyatda ham mos kelavermaydi.
Avtokreditni avtomobil sotib olish aniq vazifalarni hal qiladigan va hayot sifatini hoziroq yaxshilaydigan holatlarda ko‘rib chiqish mantiqan to‘g‘ri bo‘ladi. Masalan, agar oilaga muntazam ravishda shahar bo‘ylab yurish, shahar tashqarisiga chiqish yoki sayohat qilish uchun mashina kerak bo‘lgan holda.
Vitaliy Savin, Ipoteka bank OTP Group Avtokreditlash departamenti rahbari:
«Ba’zan kredit hisob-kitob nuqtayi nazaridan ham qulay bo‘ladi. Masalan, summaning bir qismini darhol to‘lab, qolgan mablag‘ni omonatga qo‘yish mumkin. Agar kredit stavkasi taxminan 11,9% bo‘lsa, depozit esa yiliga 20% atrofida daromad keltirsa, bunday yondashuv to‘liq to‘lovdan ko‘ra oqilona bo‘lishi mumkin. Qolaversa, jarima va komissiyalarsiz muddatidan oldin yopish imkoniyati mavjud va qarorni har doim qayta ko‘rib chiqish mumkin». Shuningdek, mablag‘ning katta qismi allaqachon mavjud bo‘lib, yetishmayotgan summani qisqa muddatda yopish qulay bo‘lgan holatlarda ham avtokreditni ko‘rib chiqish mumkin. O‘rtacha yuklama sharoitida ortiqcha to‘lov unchalik sezilmaydi, moliyaviy moslashuvchanlik esa saqlanib qoladi.
Elektromobillar ekologik toza transport sifatida qaraladi va ularning mashhurligi asta-sekin ortib bormoqda. Ammo amaliyotda tanlov ko‘pincha kundalik ehtiyojlar bilan bog‘liq bo‘ladi. Shahar, ish, doimiy yo‘nalishlar. Kundalik ishlar, ba’zida shahar tashqarisiga, ba’zida tog‘larga chiqish. Odamlar yoqilg‘iga kamroq xarajat qilishni, yoqilg‘i quyish shoxobchalari va ularning narxlariga kamroq bog‘liq bo‘lishni istashadi.
Shu sababli, kundalik hayotda elektromobil qulay yechim bo‘lib chiqmoqda.
Vitaliy Savin, Ipoteka bank OTP Group Avtokreditlash departamenti rahbari:
«Bugungi kunda benzinli avtomobil bilan elektromobil o‘rtasidagi xarajatlar farqi taxminan 6–7 barobarni tashkil etadi. Yiliga o‘rtacha 15 ming kilometr yurilsa, birgina energiya tejamkorligi 10 million so‘mdan oshishi mumkin. 2026-yilda O‘zbekistonda benzinning o‘rtacha narxi bir litr uchun 13 500 so‘m atrofida bo‘lib, 100 kilometrga 8 litr sarf qilinadigan avtomobil uchun safar taxminan 100–110 ming so‘mga tushadi. Elektromobil esa xuddi shu masofaga 15–20 kVt/soat energiya sarflaydi, bu esa 1 kVt uchun taxminan 900 so‘mlik tarifda atigi 15–18 ming so‘mni tashkil etadi».
Agar elektromobilni aynan shu vazifalar nuqtai nazaridan ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, aniq misolga murojaat qilish maqsadga muvofiq. BYD Song Plus EV kundalik haydashda o‘zini sokin va barqaror tutadi. Shahar oqimida tirbandliklarda charchatmaydi va kundalik ish safarlarida ortiqcha zo‘riqish keltirib chiqarmaydi. Zarurat bo‘lganda, shahar tashqarisiga sayohat qilish uchun ham mos keladi. Unda butun oila bilan safarga chiqish qulay, doimiy e’tiborni talab qilmaydi va mashina bilan doimo muammolar yuzaga kelayotgandek his-tuyg‘u uyg‘otmaydi.
O‘zbekistonda elektr energiyasi xarajatlari, odatda, yoqilg‘iga ketadigan xarajatlardan pastroq bo‘ladi
Kundalik 220–250 kilometrgacha bo‘lgan safarlar odatiy foydalanish ritmiga bemalol sig‘adi. Versiyaga qarab e’lon qilingan yurish zaxirasi taxminan 600 kilometrgacha yetishi mumkin. Ammo haqiqiy sharoitlarda bu masofa harorat, tezlik yoki yo‘l relyefi tufayli qisqarishi mumkin. Ammo shunda ham, doimiy ravishda quvvatlash haqida o‘ylamasdan sayohat qilish uchun yetarli zaxira qoladi. Agar siz xususiy uyda yashasangiz, shaxsiy quvvatlash stansiyasini o‘rnatishingiz mumkin. Bu elektromobildan foydalanishni yanada qulaylashtiradi.
Vitaliy Savin, Ipoteka bank OTP Group Avtokreditlash departamenti rahbari:
«Elektromobillar ichki yonuv dvigatelli avtomobillarga qaraganda kamroq texnik xizmat talab qiladi. Buning sababi ularning tuzilishi soddaroq bo‘lib, ichki yonuv dvigateli, murakkab transmissiya, svechalar, moy va yonilg‘i filtrlari kabi qismlar yo‘qligi, shuningdek, moyni muntazam almashtirish zarurati yo‘qligi bilan bog‘liq. Ko‘p hollarda elektromobilga rejalashtirilgan texnik xizmat yiliga bir marta yoki har 12–20 ming kilometrda amalga oshiriladi va asosan akkumulyator, osma va tormoz tizimining holatini tekshirish hamda salon filtrini almashtirishdan iborat bo‘ladi».
Bu yerda asosiy kamchilik ham aniq. Elektromobil sezilarli mablag‘ talab qiladi va bunday qarorga odatda oldindan puxta o‘ylanadi. Moliyaviy masalalarda ham, yo‘ldagi kabi, keskin harakatlardan qochgan ma’qul. Biroq, xaridni bir necha yilga kechiktirib, butun summani to‘plash g‘oyasi hammaga ham to‘g‘ri kelavermaydi. Ba’zan mashina aynan hozir kerak bo‘lib qolishi mumkin.
Kundalik foydalanishda elektr energiyasiga ketadigan xarajatlar, odatda, yoqilg‘iga nisbatan pastroq bo‘ladi
Bunday vaziyatlarda avtokredit, agar undan oqilona foydalanilsa, mavjud vositalardan biri bo‘lishi mumkin. Gap byudjetdan tashqariga chiqib ketish haqida emas, balki oylik to‘lovni kundalik xarajatlar bilan solishtirish haqida bormoqda. Agar u ilgari yoqilg‘i va boshqa tegishli xarajatlarga ketgan mablag‘ bilan taqqoslansa va avtomobil har oyda tejashga yordam bersa, qaror hissiyotga emas, hisob-kitobga asoslanadi. Shartlar aniq va barqaror bo‘lsa, masala kredit olish-olmaslikda emas, balki mablag‘larni vaqt bo‘yicha qanday qulayroq taqsimlashda bo‘ladi.
Qaror kechiktirilgan sari nafaqat vaziyat, balki bozor talablari ham o‘zgaradi. Bugun qimmatdek tuyulgan avtomobil vaqt o‘tib arzonlashib qolishi kamdan-kam uchraydi. Aksincha, kutish ko‘pincha tejashga emas, qo‘shimcha xarajatlarga olib keladi.
Avtomobillar qimmatlashadi, valyuta kurslari o‘zgaradi, naqd pul yig‘ish esa har doim ham kutilgan natijani bermaydi
Boshqa yondashuv ham mavjud. Summaning bir qismi boshlang‘ich to‘lovga yo‘naltiriladi, qolgan qismi esa vaqt bo‘yicha taqsimlanadi. Qolgan mablag‘ o‘z vazifasini bajarishda davom etadi. Kimdir uchun bu moliyaviy xavfsizlik yostig‘i, kimdir uchun boshqa maqsadlar yoki shunchaki xotirjamlik hissidir. Bunday mantiqqa ko‘ra, pul ishlashda, mashina esa yurishda davom etadi va bu jarayonlar bir-biriga xalaqit bermaydi.
Avtomobilni kreditga olish haqida qaror qabul qilishda o‘z moliyaviy imkoniyatlaringizga tayanish lozim. Agar butun summani bir vaqtning o‘zida muzlatib qo‘yishni istamasangiz, qulaylik raqamlardan kam bo‘lmagan darajada muhim bo‘lsa, to‘lov odatiy xarajatlar to‘lash ritmidan chiqib ketmasa, Song Plus EV’ni kreditga sotib olish g‘oyasi to‘liq o‘rinli ko‘rinadi.
Avtomobil uchun pul yig‘ish ko‘p o‘ylangan va oqilona qarordek tuyuladi. Biroq, real hayotda doim ham xaridni uzoq muddatga kechiktirish imkoni bo‘lavermaydi, ayniqsa mashina aniq maqsadlar uchun zarur bo‘lsa va kutish shunchaki noqulay bo‘lsa.
Bunday holatlarda avtokredit amaliy yechimga aylanadi. Muhimi, to‘lov yuklamasi oldindan tushunarli bo‘lishi va byudjet doirasidan chiqmasligi kerak. Yo‘lda bo‘lgani kabi, moliyaviy qarorlarda ham ehtiyotkorlik va o‘z imkoniyatlarini oldindan baholash muhim.
Qachon va kimlar uchun avtokredit ma’qul
Avtokredit hamma uchun ham, har qanday vaziyatda ham mos kelavermaydi.
Avtokreditni avtomobil sotib olish aniq vazifalarni hal qiladigan va hayot sifatini hoziroq yaxshilaydigan holatlarda ko‘rib chiqish mantiqan to‘g‘ri bo‘ladi. Masalan, agar oilaga muntazam ravishda shahar bo‘ylab yurish, shahar tashqarisiga chiqish yoki sayohat qilish uchun mashina kerak bo‘lgan holda.
Vitaliy Savin, Ipoteka bank OTP Group Avtokreditlash departamenti rahbari:
«Ba’zan kredit hisob-kitob nuqtayi nazaridan ham qulay bo‘ladi. Masalan, summaning bir qismini darhol to‘lab, qolgan mablag‘ni omonatga qo‘yish mumkin. Agar kredit stavkasi taxminan 11,9% bo‘lsa, depozit esa yiliga 20% atrofida daromad keltirsa, bunday yondashuv to‘liq to‘lovdan ko‘ra oqilona bo‘lishi mumkin. Qolaversa, jarima va komissiyalarsiz muddatidan oldin yopish imkoniyati mavjud va qarorni har doim qayta ko‘rib chiqish mumkin». Shuningdek, mablag‘ning katta qismi allaqachon mavjud bo‘lib, yetishmayotgan summani qisqa muddatda yopish qulay bo‘lgan holatlarda ham avtokreditni ko‘rib chiqish mumkin. O‘rtacha yuklama sharoitida ortiqcha to‘lov unchalik sezilmaydi, moliyaviy moslashuvchanlik esa saqlanib qoladi.
Nega tobora ko‘proq elektromobil tanlanmoqda
Elektromobillar ekologik toza transport sifatida qaraladi va ularning mashhurligi asta-sekin ortib bormoqda. Ammo amaliyotda tanlov ko‘pincha kundalik ehtiyojlar bilan bog‘liq bo‘ladi. Shahar, ish, doimiy yo‘nalishlar. Kundalik ishlar, ba’zida shahar tashqarisiga, ba’zida tog‘larga chiqish. Odamlar yoqilg‘iga kamroq xarajat qilishni, yoqilg‘i quyish shoxobchalari va ularning narxlariga kamroq bog‘liq bo‘lishni istashadi.
Shu sababli, kundalik hayotda elektromobil qulay yechim bo‘lib chiqmoqda.
Vitaliy Savin, Ipoteka bank OTP Group Avtokreditlash departamenti rahbari:
«Bugungi kunda benzinli avtomobil bilan elektromobil o‘rtasidagi xarajatlar farqi taxminan 6–7 barobarni tashkil etadi. Yiliga o‘rtacha 15 ming kilometr yurilsa, birgina energiya tejamkorligi 10 million so‘mdan oshishi mumkin. 2026-yilda O‘zbekistonda benzinning o‘rtacha narxi bir litr uchun 13 500 so‘m atrofida bo‘lib, 100 kilometrga 8 litr sarf qilinadigan avtomobil uchun safar taxminan 100–110 ming so‘mga tushadi. Elektromobil esa xuddi shu masofaga 15–20 kVt/soat energiya sarflaydi, bu esa 1 kVt uchun taxminan 900 so‘mlik tarifda atigi 15–18 ming so‘mni tashkil etadi».
Agar elektromobilni aynan shu vazifalar nuqtai nazaridan ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, aniq misolga murojaat qilish maqsadga muvofiq. BYD Song Plus EV kundalik haydashda o‘zini sokin va barqaror tutadi. Shahar oqimida tirbandliklarda charchatmaydi va kundalik ish safarlarida ortiqcha zo‘riqish keltirib chiqarmaydi. Zarurat bo‘lganda, shahar tashqarisiga sayohat qilish uchun ham mos keladi. Unda butun oila bilan safarga chiqish qulay, doimiy e’tiborni talab qilmaydi va mashina bilan doimo muammolar yuzaga kelayotgandek his-tuyg‘u uyg‘otmaydi.
O‘zbekistonda elektr energiyasi xarajatlari, odatda, yoqilg‘iga ketadigan xarajatlardan pastroq bo‘ladi
Kundalik 220–250 kilometrgacha bo‘lgan safarlar odatiy foydalanish ritmiga bemalol sig‘adi. Versiyaga qarab e’lon qilingan yurish zaxirasi taxminan 600 kilometrgacha yetishi mumkin. Ammo haqiqiy sharoitlarda bu masofa harorat, tezlik yoki yo‘l relyefi tufayli qisqarishi mumkin. Ammo shunda ham, doimiy ravishda quvvatlash haqida o‘ylamasdan sayohat qilish uchun yetarli zaxira qoladi. Agar siz xususiy uyda yashasangiz, shaxsiy quvvatlash stansiyasini o‘rnatishingiz mumkin. Bu elektromobildan foydalanishni yanada qulaylashtiradi.
Vitaliy Savin, Ipoteka bank OTP Group Avtokreditlash departamenti rahbari:
«Elektromobillar ichki yonuv dvigatelli avtomobillarga qaraganda kamroq texnik xizmat talab qiladi. Buning sababi ularning tuzilishi soddaroq bo‘lib, ichki yonuv dvigateli, murakkab transmissiya, svechalar, moy va yonilg‘i filtrlari kabi qismlar yo‘qligi, shuningdek, moyni muntazam almashtirish zarurati yo‘qligi bilan bog‘liq. Ko‘p hollarda elektromobilga rejalashtirilgan texnik xizmat yiliga bir marta yoki har 12–20 ming kilometrda amalga oshiriladi va asosan akkumulyator, osma va tormoz tizimining holatini tekshirish hamda salon filtrini almashtirishdan iborat bo‘ladi».
Bu yerda asosiy kamchilik ham aniq. Elektromobil sezilarli mablag‘ talab qiladi va bunday qarorga odatda oldindan puxta o‘ylanadi. Moliyaviy masalalarda ham, yo‘ldagi kabi, keskin harakatlardan qochgan ma’qul. Biroq, xaridni bir necha yilga kechiktirib, butun summani to‘plash g‘oyasi hammaga ham to‘g‘ri kelavermaydi. Ba’zan mashina aynan hozir kerak bo‘lib qolishi mumkin.
Kundalik foydalanishda elektr energiyasiga ketadigan xarajatlar, odatda, yoqilg‘iga nisbatan pastroq bo‘ladi
Bunday vaziyatlarda avtokredit, agar undan oqilona foydalanilsa, mavjud vositalardan biri bo‘lishi mumkin. Gap byudjetdan tashqariga chiqib ketish haqida emas, balki oylik to‘lovni kundalik xarajatlar bilan solishtirish haqida bormoqda. Agar u ilgari yoqilg‘i va boshqa tegishli xarajatlarga ketgan mablag‘ bilan taqqoslansa va avtomobil har oyda tejashga yordam bersa, qaror hissiyotga emas, hisob-kitobga asoslanadi. Shartlar aniq va barqaror bo‘lsa, masala kredit olish-olmaslikda emas, balki mablag‘larni vaqt bo‘yicha qanday qulayroq taqsimlashda bo‘ladi.
Qulaylik, tejamkorlik va ekologik tozalik - BYD Song Plus EV uchun avtokredit.
Nega kutish har doim ham foydali emas
Pul va vaqt turli qoidalar asosida ishlaydi.Qaror kechiktirilgan sari nafaqat vaziyat, balki bozor talablari ham o‘zgaradi. Bugun qimmatdek tuyulgan avtomobil vaqt o‘tib arzonlashib qolishi kamdan-kam uchraydi. Aksincha, kutish ko‘pincha tejashga emas, qo‘shimcha xarajatlarga olib keladi.
Avtomobillar qimmatlashadi, valyuta kurslari o‘zgaradi, naqd pul yig‘ish esa har doim ham kutilgan natijani bermaydi
Boshqa yondashuv ham mavjud. Summaning bir qismi boshlang‘ich to‘lovga yo‘naltiriladi, qolgan qismi esa vaqt bo‘yicha taqsimlanadi. Qolgan mablag‘ o‘z vazifasini bajarishda davom etadi. Kimdir uchun bu moliyaviy xavfsizlik yostig‘i, kimdir uchun boshqa maqsadlar yoki shunchaki xotirjamlik hissidir. Bunday mantiqqa ko‘ra, pul ishlashda, mashina esa yurishda davom etadi va bu jarayonlar bir-biriga xalaqit bermaydi.
Avtomobilni kreditga olish haqida qaror qabul qilishda o‘z moliyaviy imkoniyatlaringizga tayanish lozim. Agar butun summani bir vaqtning o‘zida muzlatib qo‘yishni istamasangiz, qulaylik raqamlardan kam bo‘lmagan darajada muhim bo‘lsa, to‘lov odatiy xarajatlar to‘lash ritmidan chiqib ketmasa, Song Plus EV’ni kreditga sotib olish g‘oyasi to‘liq o‘rinli ko‘rinadi.
Mundarija
Mundarija